يکشنبه ٠٧ خرداد ١٣٩٦

  

 
ايران|اسلام|زبان و ادبيات فارسی|تماس با ما|نقشه سايت|Español
عنوان
ایران
ایران ما
ورود
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
[عضویت]
اشتراک خبرنامه
نام :   
ایمیل :   

درهاي باز، سفر بين فرهنگي ايران و اسپانيا

 

در نشست هفتگی شهر کتاب در روز سه‌شنبه، ۲۲ دیماه1388،مشترکات فرهنگي و ادبي بين کشور ايران و اسپانيا در حوزه ادبيات، فلسفه، موسيقي، تاريخ و هنر با حضور، غلامرضا اعواني، ميرجلال‌الدين کزازي، داريوش پيرنياکان، حسن شفتي (رئيس انجمن دوستي ايران و اسپانيا)، و لئوپولدو استامپا (سفير اسپانيا در ايران) بررسي و تحليل شدند.

 رئيس انجمن دوستي ايران و اسپانيا گفت: مطالب ادبي مانند كليله و دمنه و مرزبان‌نامه ترجمه شده و به آندلس رفته است. مقامات حريري در پديد آمدن قصه‌هاي امروزي اسپانيا نقش بسياري داشته و زندگي عمومي و خصوصي مردمان آندلس تحت تأثير سنت‌هاي شرقي قرار گرفته است.. ويژگي‌هاي فرهنگي در دو قاره متفاوت و با فاصله جغرافيايي چشمگيري يك موضوع استثنايي به‌شمار مي‌آيد .

وی گفت: همه ما بر دستاوردهاي مثبت علم و فناوري در قرون گذشته به خوبي آگاهيم و به ظلم و ستم شگفت‌انگيز در قرون بشريت نيز آگاهي داريم، همه ما از فناوري‌ها بهره برده‌ايم ولي با نگراني احساس مي‌كنيم در كشاكش اين ناآرامي‌ها باز مباني ارزشي، انديشه‌هاي والاي انساني و زبان هنر است كه مي‌تواند جان تازه‌اي بر پيكرها بدمد. اين مسأله در حوزه فرهنگي و ادبي امكان‌پذير است، ايران و اسپانيا يك استثنا محسوب مي‌شوند و الگوي صلح و دوستي با زبان و فرهنگ‌ها متفاوت است. اين باور بسياري از دوستان ايراني و اسپانيايي محسوب مي‌شود كه ظرفيت بالقوه براي توسعه روابط ايران و اسپانيا فراتر از بالفعل است. حوزه‌اي با درهاي همواره باز كه ويژگي‌هاي درهاي فرهنگي به‌شمار مي‌آيد.

شفتي افزود: اين ويژگي به اين معناست كه درهاي فرهنگي بسته نمي‌شود زيرا ريشه در فرهنگ مردم دارد. تاريخ روابط فرهنگي و اجتماعي ايران و اسپانيا به زمان اسطوره‌اي مي‌رسد و اين مسأله ريشه در گذشته‌هاي بسيار دور فرهنگي دارد. از قول هرودوت نقل شده كه ميان همراهان هركول يك فرد پارسي به‌نام پاروس بوده است كه به زمان‌هاي اسطوره‌اي برمي‌گردد. در مسير تاريخ جاي پاي مادها را در سيبري در نخستين سال‌هاي هخامنشيان داريم و حضور ميترا و آيين ماني نيز يكي ديگر از ويژگي‌هاي مشترك ايران و اسپانياست.

او افزود: با توجه به تاريخ، ارتباطات ما به عصر وسطي برمي‌گردد و حاكميت اسلام فرصت را براي حضور آراي علمي فراهم كرده است كه تجلي آن را در زمينه‌هاي گوناگون ملاحظه مي‌كنيد. با داستان حضور طارق در جبل‌الطارق آشناييم. آن دانش و فرهنگ، آثار و تمدن باشكوه از يك جان، كالبد و مجموعه به جا مانده از تمدن آن دوران است كه تا عصر طلايي پيش رفت و نفوذ فرهنگ و تمدن اسلامي به كالبد اسپانيا جاني تازه به آن بخشيد. اين كالبدي كه دانش و فرهنگ جان آن بوده و آثار تاريخي به جاي مانده در خلق و خوي مردم نشان مي‌دهد كه جاي پاي ايران در اسپانيا براي هر صاحب‌نظري شناخته شده است. آندلس آن روز خاستگاه تمدن و فرهنگ اسلامي بود و ميعادگاه تمدن غرب نيز شد، حضور ايرانيان طيف گسترده‌اي از ارتباط را ايجاد كرد.

شفتي يادآور شد: نهضت ترجمه نيز توانست كمك‌هاي بسياري به اين مسأله كند و موسيقي، هنر، معماري، هنرهاي دستي مانند بافندگي، مينياتوري، خاتم‌كاري در اسپانيا فراوان به چشم مي‌خورد و عادات، خلق‌ و خوها و فلاسفه مانند فارابي، ابن‌سينا و غزالي الهام‌بخش آنان بود. بحث نفوذ فارابي در موسيقي اسپانيايي در تاريخ و مكتوب‌هاي مختلف مشهود است كه يك ايراني به نام زرياب در اسپانيا حضور داشته و در نظام حكومتي نفوذ كرده و يكي از مناصب بالا را در دست داشته است و عمده ذوق او در موسيقي به روشني آشكار است. شطرنج نيز توسط زرياب به آندلس رفت.

وي افزود: نگاه ابن سينا و داستان‌هاي سهروردي و فخرالدين رازي فرهنگ و ادب شكل گرفته‌اي در تعامل با ايران و اسپانياست و مولانا در دمشق با ابن عربي ارتباط داشت و اگر به سده‌هاي اخير برسيم «فدريکو گارسيا لورکا» را مي‌يابيم كه بستر فرهنگي فراواني در اسپانيا داشته و براي تعامل با كشور ما تشابه فرهنگي بسياري را مي‌بينيم.

شفتي گفت: از آن زمان تا امروز به نوعي زمينه‌سازي شده و علاقه مشترك و پديده‌هاي فرهنگي ايران و اسپانيا بستري را فراهم كرده تا مجموعه‌اي غني از فرهنگ را در پيش ما گذارد. به طرز عجيبي متوجه مي‌شويد خواص و فرهنگيان به اين معنا تأكيد دارند كه فتوحات در آندلس به دست ايرانيان نبود اما ادب و فرهنگ و دانش از ايران به آندلس رفته است.

 

تأثيرات اسپانيا از فرهنگ ايران

لئوپولدو استامپا، سفير اسپانيا در ايران گفت،اين دومين باري است كه در ايران به سر مي‌برم ولي نمي‌توانم به زبان فارسي سخن بگويم. اين مسأله به دليل آن نيست كه تمايلي به فراگيري زبان فارسي ندارم، بلكه سه دليل اصلي دارد.

 

وي افزود: در ايران افرادي باهوش زندگي مي‌كنند كه در دانستن زبان خارجي تبحر دارند و من به راحتي مي‌توانم با آن‌ها به زبان اصلي‌ام صحبت كنم، دوم اين كه نمايندگان وزارت امورخارجه به من كارهاي بسياري مي‌دهند و فشار كاري‌ام زياد است و فرصتي براي يادگيري نمي‌ماند و سوم اين كه سن بالا اجازه نمي‌دهد كه بتوانم زبان اصلي را كمي فراموش كرده و زبان فارسي بياموزم.

 

سفير اسپانيا در ايران خاطرنشان كرد: در كشور اسپانيا درباره هنر، علم و تمدن ايراني پيش از اسلام و دوره اسلامي شناخت كمي وجود دارد و اين هنر در اروپا بيشتر به نام عرب‌زبانان است و اين مسأله اشتباه گرفته مي‌شود ولي ما مي‌دانيم اين تأثيرات ايراني است و بايد بيشتر شناخته شود.

 

وي افزود: تأكيد مي‌كنم كه ايرانيان از تمدن بالايي برخوردار بوده‌اند و مراكز علمي بسياري در دوره ساسانيان وجود داشته است. بخش اعظم نجوم ايران پيش از ساساني و از دوره بابليان شكل گرفته و به اسپانيا آمده است.

اوخاطرنشان كرد: حسن الكرجي متولد كرج و از دانشمندان ايراني است كه بر نفوذ ايرانيان بر فرهنگ و علم چيره شد و در جواني به بغداد مهاجرت كرد و در سال 1010 سه اثر مهم «الفخر»، «الكافي» و «البديع» را نوشت اما متاسفانه، مي‌بينيم كه او را به عنوان دانشمندي عرب معرفي مي‌كنند.

سفير اسپانيا در ايران با ذكر نـام حكيم عمر خيام، متذكر شد: او شاعر و رياضيدان بزرگي است كه امروزه همه دنيا او را به عنوان شاعر مي‌شناسند و از تلاش‌هاي ارجمندش در حوزه رياضي غافل‌اند. تقويم خيام پس از 500 سال يعني در قرن شانزدهم الهام بخش تقويم رومانيا در اروپا شد، يا ديگراني نظير خواجه نصيرطوسي و... در تاريخ بشريت بسيار تاثيرگذار بوده‌اند كه متاسفانه گاهي هويت ايراني آن‌ها ناديده گرفته مي‌شود.

 

وي افزود: علم رياضي و نجوم انتزاعي است و يك توريستي كه به اسپانيا مي‌آيد بيشتر به سمت ديدني‌ها و جاذبه‌هاي گردشگري مي‌رود و به سختي مي‌تواند قضاوت ‌كند يك‌سري تمدن‌ها به ديگر تمدن‌هاي تأثير داشته است. اين تأثيرات را در هنر و معماري سريع‌تر مي‌توان ديد. بيشترين ميراث فرهنگ و هنر اسلامي و ايراني را در مساجد، قصرها و كاخ‌ها مديون فرمول‌هاي طراحي شده ايرانيان‌‌ است و اين‌ها از كشورهاي عربي سرچشمه نمي‌گيرد. زيبايي هنر اسلامي از هيچ به‌وجود نيامده و تمام اين تأثيرات را از ايران ساساني گرفته‌اند.

وي افزود: بيشترين مشتركات معماري در شهرهاي اسپانيا برگرفته از كاشي‌هايي به رنگ زرد و آبي است كه ما را به ياد كاشي‌هاي عالي قاپو مي‌اندازد و ساختار شهري اسپانيا بسيار مشابهت به خانه طباطبايي كاشان دارد كه داراي باغ‌هاي ايراني است.

 

سفير اسپانيا خاطرنشان كرد:  به باوركي‌يركه گارد مابه سمت آينده زندگي مي‌كنيم ولي زندگي را از گذشته درك مي‌كنيم و فرهنگ دو كشور از گذشته تأثيرات بسياري گرفته است و بايد با شوق و عشق اين كار را انجام دهيم. اين مسأله به زبان ما شدت و تراكم مي‌بخشد و به تحكيم روابط دوستي ايران و اسپانيا مي‌انجامد. عمرخيام معتقد است كه زمان به ضرب‌آهنگ خورشيد پيش مي‌رود و زبان به ضرب آهنگ عشق پيش مي‌رود.

 

كتاب‌هاي فلاسفه ايراني منابع مهم اروپاييان

 

سپس غلامرضا اعواني در زمينه فلسفه به اشتراكات ايران و اسپانيا پرداخت و گفت: امسال دانشگاه كمبريج هشتصدمين سال تأسيس خود را جشن گرفته است و بخش مهمي را به مقاله «از بيت‌الحكمه بغداد تا كمبريج» اختصاص داده است. مي‌بينيم كه يك رابطه بسيار عميق بين تمدن اسلام و غرب به‌وجود آمده است و دانشگاه كمبريج هشتصدمين سال را با جهان اسلام تطبيق مي‌دهد.

وي افزود: سه دانشگاه آكسفورد، كمبريج و پاريس در سال 1215 تأسيس شدند و با هم رقابت كردند، همه اين‌ها از آندلس است. پيش از اين دانشگاه‌هاي آندلس يا اسپانيايي مانند قارچ روييدند و اين تأثير فرهنگ اسلامي و ترجمه آثار اسلامي بوده كه موجب پيدايش دانشگاه‌هاي اسلامي شده است.

وی خاطرنشان كرد: صنايعي مانند كشت ابريشم، نام ميوه‌ها، تجارت، دريانوردي، انواع بادبان‌ها، زندگي شهرنشيني، صنعت چاپ، كاغذسازي، سفال‌سازي، سراميك و... از طريق ايرانيان به اروپا و اسپانيا رفت.

او افزود: در گذشته اروپاييان به دو زبان لاتين و يوناني سخن مي‌گفتند ولي در آن جا فلسفه رواج نداشته و تنها الهيات مسيحي مطرح بوده است، در بخش لاتين نيز اصلا فلسفه وجود نداشته و در دوران فطرت دو كتاب از ارسطو به لاتين ترجمه شده و نهضت ترجمه، با ترجمه اين آثار اسلامي شكل گرفت و ابن طفيل نيز در علوم و فنون نهضتي را به‌وجود آورد.

 

دکتر اعوانی خاطرنشان كرد: درباره وسعت ترجمه نام بيش از 70 تا 80 مترجم آمده است و آثار متفكران اسلامي در همه علوم و فنون به لاتين ترجمه شده است. شرح كبير و متوسط ابن رشد به زبان عربي ترجمه شده است. ابن‌طفيل به نقد فلاسفه مي‌پردازد و غزالي را نقد مي‌كند ولي به ابن سينا مي‌رسد بسيار او را ستايش مي‌كند و به كتاب حكمت مشرقيه اشاره مي‌كند. نام ابن رشد در شرق شناخته شده نيست.

وي افزود: اسپانيا فيلسوفان يهودي داشته كه تحت تأثير مسلمانان بوده‌اند و مي‌بينيم كه تمام آثار ابن رشد به فارسي ترجمه شده است. مسلمانان در علم نجوم تحول به‌وجود آوردند رصدخانه‌هايي كه در ايران، اصفهان، هرات و سمرقند، قاهره و... بود نشان از اين تحول است. شاخه‌هايي از رياضيات كه خوارزمي نوشته و كتاب طب ابن سينا به نام قانون بعد از انجيل پرطرفدارترين كتاب به‌شمار مي‌رفته است.

اعواني يادآور شد: اسپانيا بر غرب بسيار تأثيرگذار بوده و غرب مديون اسپانياست و از طريق اسپانيا در آمريكاي جنوبي از معماري ايراني بهره گرفته است. از طريق اسپانيا فرهنگ ما به هرجايي كه تحت تأثير فرهنگ اسپانيا بوده به آمريكاي لاتين نيز نفوذ كرده است.

 

جاي پاي ادبيات كلاسيك ايران در كشور اسپانيا مشهود است

 

ميرجلال‌الدين كزازي سخنران بعدي نشست «درهاي باز، سفر بين فرهنگي» بود، وي گفت: پيوند اسپانيا با تاريخ و فرهنگ ايراني در جهان باستان و روزگار نو با ميانجي و پايمردي انجام گرفته است. روش داستان در داستان، كهن‌ترين شيوه داستان‌نويسي ايراني است كه اسپانيايي‌ها از آن بهره بسيار برده‌اند.

 

نمي‌توان گفت اسپانيا يكي از كانون‌هاي فرهنگ و ادب ايران شمرده مي‌شده است، مانند پاره‌اي ديگر از كشورهاي اروپايي، اگر بخواهيم به چرايي پديده‌ها بپردازيم و به اين پرسش پاسخ دهيم مي‌بينيم كه پيوند اسپانيا با تاريخ و فرهنگ ايراني در جهان باستان و روزگار نو با ميانجي و پايمردي انجام گرفته است.

اين استاد دانشگاه خاطرنشان كرد: يكي از برترين و شناخته‌ترين ويژگي‌هاي اسپانيا پديده فرهنگي گاو اوژني است، اسپانيا سرزمين گاو اوژنان است، نمي‌خواهم از واژه گاوكش بهره ببرم. اين پديده توسط ماتادورهاي اسپانيا روايي يافته و خاستگاه كهني را به تصوير ‌كشيده است. مي‌توان انگاشت كه پديده نامدار گاو اوژني در اسپانيا نمود، نشان و يادگاري باشد كه يكي از آيين‌هاي كهن ايراني در اين سرزمين هنوز برجاي مانده است. آن آيين مهرپرستي و ميترائيسم ناميده مي‌شود.

اين آيين در ايران زمين در پي تنگ‌بيني و خشك‌انديشي موبدان زرتشتي از ميان رفت و در باختر زمين گسترش و روايي بسيار يافت و پيش از آيين ترسايي برترين آيين جهاني در جهان شاهي روم، آيين مهر بود.

وي افزود: در آيين مهرپرستي يكي از نگاره‌هاي بسيار شناخته شده كه به‌ويژه نمونه‌هاي فراوان از آن را در روم باستان و اروپا مي‌توان يافت نگاه مهر است، جوان برومند و رخشان‌روي كه بر پشت پاي ژنده نشسته و خنجري بر آن كشيده است و مي‌خواهد گاو را پي كند. گاو اوژني يكي از ويژگي‌هاي بنيادي مهر ايراني است و گاو در نمادشناسي، كهن‌ترين نشانه آفرينش آب و خاك، جهان گيتي و پيكرينه است زيرا گاو، مام زمين محسوب مي‌شود و در افسانه كهن هم مي‌بينيم كه زمين با شاخ گاوي نهاده شده و در برابر شير، نماد آفرينش برين و آتشين است.

نويسنده «نامه باستان» يادآور شد: در گاه‌شماري نمادين و ايراني دومين ماه سال كه ماه شگفتي و پروردگي جهان آب و خاك است رستاخيزي در گيتي روي مي‌دهد. ارديبشهت، ماه گاو است و در برابر دومين ماه تابستان كه در آن خورشيد در بيشترين پرتوفشاني خود قرار مي‌گيرد، ماه شير است و بيهوده نيست كه يكي از آشناترين نگاره‌هاي تخت جمشيد نگاره شيري است كه چنگ بر كپل گاوي زده و گرم درشكستن و فروافكندن آن است.

اين استاد دانشگاه خاطرنشان كرد: در اين پديده آسمان بر زمين و گيتي بر مينو و مينو بر گيتي چيره مي‌شود، اين ورزش و پديده فرهنگي كه در اسپانيا روايي يافته، بخش سرشتي و ساختاري آن ناگزير از فرهنگ اسپانياست. مهر، با پي كردن گاو مي‌كوشد آفرينش را از بند برهاند و جان‌ها را رهايي ببخشد و زمين را به آسمان بپيوندد و بازگرداند. پيوندهاي اسپانيايي‌ها با ايرانيان به روزگاران بسيار كهن نيز بازمي‌گردد.

وي افزود: در هر دو آشنايي‌ها و پيوندهايي كه اسپانيايي‌ها با ايرانيان داشته‌اند در روزگار كهن‌تر و نوتر اين آشنايي يك‌باره و بي‌ميانجي نبوده است و فرهنگ ايراني به ياري اسلام به اسپانيا مي‌رود و اسپانيا دروازه‌اي مي‌شود كه باختر زمينيان بتوانند با فرهنگ ايران‌زمين آشنايي بجويند ولي همه آن‌چه را كه فرزند برومند و بالابلند ايران پديد آوردند از سر ناداني و تيره‌دلي به ديگران باز مي‌خوانند و خواهش من اين است زماني كه دانش‌ورانه سخن مي‌گوييم مرزها را پاس بداريم و بگوييم ايرانيان چنين كرده‌اند.

 

كزازي يادآور شد: ما در روزگاراني هستيم كه بخواهند يكي از دانشمندان فرهنگ و تاريخ ايران را بربايند و از آن خود كنند، آيا اين ايرانيان بوده‌اند كه اين همه دانش را همراه خود به اسپانيا برده‌اند يا باختر زمينيان؟ من بارها گفته‌ام كه اگر آيين گرامي اسلام به ايران زمين نمي‌آمد چيزي به نام فرهنگ اسلامي پديدار نمي‌شد آن فرهنگ نيز مانند فرهنگ كهن ازآن ماست.

وي افزود: ما نمي‌خواهيم مانند ديگران آنچه ازآن ما نيست به نيرنگ و ترفند به خود بازبنديم و آن‌چه ازآن ماست به آساني از دست بدهيم.

فرهنگ ايراني به ياري دين اسلام به اسپانيا برده شد و بزرگاني در آن سرزمين پديد آمدند كه مايه نازش بودند و قلمرو گوناگون دانش، ادب و هنر را پايه‌ريزي كردند اما اسپانيايي‌ها از آن روي كه با زبان پارسي كمتر آشنايي داشتند فرهنگ ايراني را به ياري زبان تازي مي‌شناختند و بخت آن را نيافتند كه با زبان شكرين ايراني آشنا شوند.

اين استاد دانشگاه يادآور شد: يكي از گرامي‌ترين و گرانمايه‌ترين داستان‌هايي كه تا كنون نوشته شده دن كيشوت از سروانتس نويسنده اسپانيايي است. دو ويژگي برجسته دن كيشوت كه با شيوه داستان‌نويسي ايراني مي‌بينيم روش داستان در داستان است كه از كهن‌ترين شيوه‌هاي داستان‌نويسي محسوب مي‌شود. ادب‌شناسان باخترينه برآن باورند كه اين ويژگي از ادب خاورانه ستانده شده است.

وي افزود: اين داستان‌ها از درون داستان‌هاي هزار و يكشب برآمده و شيوه‌‌اي در داستان‌نويسي پديد آورده است. اسپانيايي‌ها با زبان و ادب پارسي در روزگار كهن‌تر به ياري ديگر زبان‌هاي اروپايي آمدند و ما ايرانيان با اسپانيايي‌ها بيش از ديگر اروپايي‌ها پيوند داريم، اگر كسي از ايران به اسپانيا برود خود را غريب نمي‌بيند هر چند مسلماني در آن‌جا مشاهده نمي‌‌شود. سال‌ها فرمان راندن مسلمانان بر اسپانيا كه به عنوان دروازه‌اي به‌شمار مي‌رفته كه اروپاييان از آن توانسته‌اند با فرهنگ ايراني آشنا شوند انگيزه‌اي است كه ما ايرانيان در اسپانيا خود را غريبه نمي‌يابيم.

كزازي يادآور شد: دومين سرزميني كه آشناي ماست ايتالياست كه در پيشينه خود پيوند‌هايي بسيار بيشتر از ديگر سرزمين‌هاي اروپايي با ما ايرانيان داشته است.

ما ديري نيست كه آغاز كرده‌ايم كه با ادب اسپانيايي آشنا شويم، زبان اسپانيايي مانند زبان باستاني گونه‌اي جها‌ن‌شناسي به‌وجود آورده است و قلمرو ادب اسپانيايي بسيار گسترده‌تر از جغرافياي اسپانياست.

 

وي در پايان سخنانش گفت: به سود ماست كه بكوشيم بيشتر با زبان و فرهنگ اسپانيايي آشنا شويم و از سوي ديگر به سود اسپانيايي‌هاست كه اگر با تاريخ و فرهنگ و ادب ايران آشنا شوند خود را ژرف‌تر خواهند شناخت زيرا پيشينه فرهنگي ايران و اسپانيا به روزگاران بسيار كهن بازمي‌گردد.

 

تأثير بسيار موسيقي ايراني بر موسيقي اسپانيايي

داريوش پيرنياكان از استادان موسيقي نيز در اين جلسه درباره موسيقي سخن گفت و پيشينه تأثيرات موسيقي ايراني بر اسپانيا را براي حاضران در جلسه واشكافي كرد.

 

وي با بيان اين‌كه براي بحث در زمينه موسيقي و تاثيرات موسيقي ايراني در اسپانيا، ناگزير از پرداختن به پيشينه آن هستيم، عنوان كرد: اين تاثير و بر هم كنش بسيار دراز دامن‌تر از آن چيزي است كه به نظر ما مي‌رسد. سده‌هاي گذشته هنگامي كه ديوارهاي كعبه آسيب ديده بود براي تعمير آن بناياني از ايران و به خصوص اصفهان را به آن‌جا بردند و در ميان آن معماران و بنايان كساني بودند كه به خوبي با موسيقي آشنايي داشتند.

وي ادامه داد: آن بناها زماني كه از كار فارغ مي‌شدند در كنار ديوارهاي كعبه مي‌نشستند و بربط مي‌نواختند و عرب‌هايي كه از آن‌جا عبور مي‌كردند مي‌گفتند بناها دارند چوب مي‌زنند. نام عود از اين‌جا بر بربط نهاده شد. رفته رفته اعراب به اين ساز علاقه‌مند شدند و بناها را در مكه نگه داشتند و از آن‌ها خواستند كه شيوه نواختن خودشان را به آن‌ها بياموزند. به واسطه همين بناها موسيقيدانان بزرگي در مكه تربيت شدند و از طريق آن‌ها موسيقي به آندلس برده شد و اسپانيايي‌ها هم با موسيقي ايراني آشنا شدند.

به گفته پيرنياكان موسيقي دستگاهي ايران كه در آن دوران به موسيقي مقامي معروف بود قدمتي بسيار طولاني دارد و حتي برخي صاحب نظران ريشه‌هاي آن را به دوران پيش از اسلام برمي‌گردانند. وي سپس با اشاره به شعري از مولانا با مطلع «اي چنگ پرده‌هاي سپاهانم آرزوست/ وين ناي ناله خوش سوزانم آرزوست» توضيح داد مولانا در سطري از اين غزل مي‌گويد: در خواب كرده‌اي ز «رهاوي» مرا كنون بيدار كن به «زنگله»‌ام آنم آرزوست.

اين موسيقي‌دان خاطرنشان كرد: رهاوي در موسيقي قديمي جزء مقامات است اما بعدها يكي از گوشه‌هايي شد كه در دستگاه نوا يا افشاري نواخته مي‌شود و حالت بسيار خلسه‌آور و تخديري دارد و زنگله نيز گوشه‌اي است كه حالتي طرب انگيز و شادي‌آور دارد. در دوران مولانا نيز موسيقي ما به همين نحوي اجرا مي‌شده است كه امروز اجرا مي‌شود. حرمتي كه موسيقي در اسلام دارد موجب شد كه موسيقي‌دانان، آن را به بخش‌هاي تعزيه ببرند، متذكر شد: موسيقي ما به اين صورت حفظ شد و از طريق موسيقي‌دانان ايراني‌تبار به آندلس و از آنجا به تمام اروپا رفت.

مدرس موسيقي دانشگاه تهران موسيقي رديف دستگاهي ايراني را پايه موسيقي «فلامينگوي» اسپانيا معرفي كرد و توضيح داد: آناليز رديف‌ها و ريتم‌هاي موسيقي ما نشان مي‌دهد كه دقيقا همان ريتم‌هايي است كه در موسيقي فلامينگوي اسپانيا نيز وجود دارد به خصوص موسيقي كولي‌هاي اسپانيا كه اساسا عده‌اي معتقدند آن‌ها از جنوب ايران به اسپانيا مهاجرت كرده‌اند.

«زرياب» به عنوان يكي از تاثيرگذارترين اشخاص ايراني‌تبار در پايه‌گذاري موسيقي فلامينگوست كه توانست كل مباني موسيقي ايران را به آندلس و اروپا ببرد. تاثير زرياب بر اسپانيا تنها در زمينه موسيقي نيست بلكه وقتي زندگي او را مطالعه مي‌كنيم مي‌بينيم كه حتي نوع لباس پوشيدن و غذا خوردن او هم بر زيست اسپانيايي‌ها تاثيرگذار بوده است.

پيرنياكان تاكيد كرد: بيان اين نكات برآمده از احساسات ناسيوناليستي نيست بلكه من مدت‌ها در اين زمينه پژوهش كرده‌ام و بر اساس مستندات مكتوب و حتي اقرارهاي خود صاحب‌نظران اسپانيايي در اين زمينه حرف مي‌زنم.

حفظ اصالت‌هاي ملي يكي از ضرورت‌هاست، به همين دليل سال گذشته كشورهاي همجوار ما نظير تاجيكستان و آذربايجان مي‌خواستند موسيقي ملي ما را در يونسكو، به نام خودشان ثبت كنند اما با تلاش‌هاي ما در خانه موسيقي از اين كار جلوگيري شد و توانستيم موسيقي ايراني را به نام خودمان به ثبت برسانيم.پايان‌بخش نشست «درهاي باز، سفر بين فرهنگي ايران و اسپانيا» اهداي كتاب «جاي پاي ايران در اسپانيا» نوشته ريحانه كياني‌فر به حاضران در جلسه بود.

اين كتاب كه با پژوهش كياني‌فر تأليف و به كوشش انجمن دوستي ايران و اسپانيا منتشر شده است گام مفيدي براي توسعه و تعميق اين دوستي ديرينه بين مردم دو سرزمين ايران و اسپانياست.

 

                                                              

 

جستجو
جستجوی پیشرفته جستجوی وب
تازه ها
پرچم مقدس ایران

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

سازمان فرهنگ و ارتباطات

شورای عالی ایرانیان خارج از کشور

امور فرهنگی ایرانیان خارج از کشور

مجله دنیای ایرانی

گسترش زبان فارسی

آموزش زبان فارسی ویژه کودکان

سايت آموزش زبان فارسي

شبکه جهانی جام جم

شبکه بین المللی تلویزیونی آی فیلم

رادیو ایران

میراث فرهنگی ایران

پیک دوستی
نظرسنجی
این وب سایت در اطلاع رسانی برنامه های رایزنی چه اندلزه مفید است؟

خیلی زیاد
زیاد
کم

آمار بازدیدکنندگان
بازدید این صفحه: 6733
بازدید امروز : 1
بازدید این صفحه : 1855360
بازدیدکنندگان آنلاين : 7
زمان بازدید : 4.4063